slideshow_01.jpg

la scola tujetsch sin viadi d'atun

Tschiel blau e cauldas temperaturas caztgan in e scadin ora ella natira per guder in bellezia di d’atun. Era ils scolarets e scolars dalla scola da Sedrun han buca schau mitschar quella caschun da schar ruassar per in di cudischs, carnets e rispials e sgular ora. 

La scoletta ha fatg in toc dall’excursiun cun la pendiculara dil Cuolm da Vi ed ei sortida tier la staziun amiez, numnadamein a Cungieri. Si Crest dad Alp ei gia l’emprema pausa stada, pertgei ascender ina tala scala cun tons scalems fa fomaz.

Ir sin viadi pils affons pigns ei in’aventura cun bia agitaziun. Schon astgar prender el sacados tut las bunas caussas, magliar gest tgei ch’ins vul e parter envi ed enneu ei bunamein il pli bi dil viadi. 

Ils affons gaudan mintga pausa da vegnir da Cungieri giu. Il pli bugen havessen ei fatg suenter mintga caraun ina pausa per svidar il sacados ed emplenir il venter. 

Cun tgaubrochels, segls e sigliots ein ils affons i da buna luna giu dil «cuolm». 

Da miezdi suenter il pic nic han ils affons giu massa bunas ideas co sedivertir e termagliar e quei cun schuber nuot termagls – semplamein cun caussas ch’eran gest leu. Ils ins han fatg da sezuppar, ils auters han fatg cuorsa da raunas, cuschinau spinat cun lavazas ni encuretg fluras. 

La spassegiada ei ida a fin silla plazza da giugs cun guder in glatsch beinmeritau. 

 

L’emprema e secunda classa ei ida culla pendiculara sil Cuolm da Vi e viagiada siado tochen sut il Parlet per cavar cristallas.

Cun agid dils dus versai cavacrappa Ciril e Giusep Monn han ils affons beinspert anflau biala crappa e schizun cristallas. Els han pitgau, cavau e strusch giu peda da gentar. Ciril e Giusep han saviu fascinar ed animar ils affons cun lur buns cussegls e lur experientscha. 

Suenter ina cuorta pausa da miezdi essan nus descendi e turnai viers la pendiculara che ha menau nus a val. Ils sacados eran empleni talamein ch’enqualin vegneva strusch da fitgar pei. Mo ils egls tarlischavan ed ils affons ein stai loschs da saver purtar a casa tut la crappa ch’els vevan anflau.

Arrivai a Sedrun ha ina viseta el museum buc astgau muncar per saver cumpletar la biala experientscha da cavar cristallas. Ils affons han astgau mirar il film da Gieri Venzin «Il tarlisch dil cletg» e Ciril e Giusep han mussau ad els l’exposiziun da cristallas. Alla fin ha Ciril regalau a tut ils affons bellezia pézs da quarz. In cordial engraziament a Ciril e Giusep per lur accumpignament, pazienzia e las grondas breigias. 

 

Era nus dalla 3. e 4. classa essan ascendi a bun’ura cun la pendiculara sil Cuolm da Vi. Arrivai sil cuolm havein gudiu sco emprem la grondiusa vesta sur la Val Tujetsch e la Cadi ed essan caminai viers la muota denter Gendusas dadens e Lai Alv. Leu han enzacons fuorns da cristallas svegliau il gust ed interess d’encurir crappa preziusa. Il Beni ha declarau cuortamein co in fuorn da cristallas vegn cavaus e las reglas ch’ein da respectar. Entuorn igl emprem fuorn vegl ha mintgin anflau in ni plirs scazis. La mesadad dalla classa era talmein incantada, che quella gruppa ei revida cun nies guid per grugns e crests tochen sisum la muota. Cun plascherun ein els returnai cun cristallas pintgas e schizun enzacontas gruppas cun stupents cristagls brins.

Per la pausa da miezdi ein tuts serimnai entuorn la riva dil Lai da Gendusas. Havend gustau la buna marenda ha il bogn a peis ell’aua frestga buca astgau muncar. Denton han ils affons preparau sin ina platta-crap in’exposiziun da cristallas e presentau loschamein tut lur scazis. In dils punct culminonts ei stau l’aventura da tschercar e perscrutar las taunas profundas denter la carpuna a pei dil Péz Pardatschas. Plein euforia eran il buobs ordavon ed en cuort eran ils affons svani sut la carpuna. Ins udeva mo pli il clamar e carmalar els corridors profunds, il rir ed ils gibels dil plascher.

Cun quella davosa aventura ei il bellezia viadi d’atun ella grondiusa cuntrada dil Genduas ida a fin. In di d’atun magnific cun eveniments tut specials vegn segiramein a restar en buna memoria.

 

Da bellezia aura e temperaturas fetg emperneivlas ein la 5. e 6. classa primara serendidas dalla Val Milà siadora. En mira havein nus giu in dils pli bials puncts dalla Val Tujetsch – numnadamein il "Lai dalla Stria". 

L'entschatta essan nus vegni accumpignai dil pastur Reto Monn atras la muntanera da vaccas mumma; engraziel fetg ad el aunc inaga sin quella via! Silsuenter essan serendi dil trutg per part teis e stentus siadora. Arrivai alla tegia entadem la val havein fatg ina pausa e gudiu in refrestg. 

Cun niev slontsch essan silsuenter serendi dalla preit-crap siadora e tiel mast da tensiun aulta semenai a dretg. Malgrad ch'enqualin ha giu da morder han els schau perschuader dalla finamira ed han rimnau las forzas restontas pil davos toc. Arrivai al lag ein tuts stai lèds e cuntents ch'els han murdiu sils dents. Suenter il gentar beinmeritau han entgins schizun fatg bogn el Lai dalla Stria. L'aua era per nies smarvegl gnanc aschi freida. ;-)

Suenter la pausa da miezdi havein nus allura puspei priu la via suttapeis ed essan serendi a val viers Rueras. Biebein duas uras ha il viadi engiuviars cuzzau – ed il davos toc havein schizun astgau seser culla Renate el bus da scola. Engraziel fetg! 

Tut en tut havein nus astgau guder in bi e legher viadi d'atun da bellezia aura – ed ina destinaziun che vala en mintga cass la peina da visitar!

 

Il scalem ault ei semess sin via per encurir ni s’entupar cun in ni l’auter animal selvadi e quei cun ir sur Stagias. Nus vein entschiet nies viadi sil parcadi dil Daniel ed essan carrai cun treis bus en direcziun Acla/ Medel. Cun bus vein nus gudignau ina massa temps ed en in gienà essan nus arrivai ad Acla. 

La damaun era ei frestg e nus vein gudiu la spassegiada emperneivla atras la Val Medel, inaga da l’autra vart e senz’auto. Cuort avon la punt pendenta da Mutschnengia vein nus gudiu ina pausa. Suenter la pausa essan nus semess, certinas cun battacor, silla punt per arrivar da tschella vart dall’aua.

Naven da Mutschnengia essan nus lu i en direcziun Stagias. Si leu vein nus gudiu in bien gentar dil gril cun da tuttas sorts carn.

Suenter gentar vein nus priu la via sut il peis ed essan i a Cavorgia e fatg la proxima pausa sper il Lag da Claus. Da temperaturas cauldas ed emperneivlas ha ina gruppa da scolars gudiu l’aua frestga dil lag. Tuts ein returnai sauns e taffers a casa e l’auter di senza cunauras en scola. Stau in bi di da cumpignia!

 

fotografias da differentas persunas d'instrucziun